Trao đổi về tội cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự

01/08/2019
Xem với cỡ chữ:

Việc xử lý hình sự đối với loại tội này hiện nay gặp rất nhiều khó khăn, do Điều 201 BLHS 2015 quy định cấu thành cơ bản của tội này là: "...lãi suất cao gấp 05 lần trở lên của mức lãi suất cao nhất quy định trong Bộ luật dân sự, thu lợi bất chính từ 30 triệu đồng... "

 

 

Trong xã hội hiện nay, nhu cầu vốn của nhân dân là rất lớn. Tuy nhiên, không phải ai cũng có thể tiếp cận được các nguồn vốn của Nhà nước hoặc các tổ chức tín dụng khác. Vì vậy, đây là cơ hội để các hành vi cho vay lãi nặng phát triển và đang lan rộng ở khắp nơi, nhiều đối tượng cho vay nặng lãi hoạt động núp dưới bóng Công ty tư vấn tài chính, tiệm cầm đồ, với chiêu thức tiếp thị hấp dẫn, như: "cho vay không cần thế chấp" hay “Thủ tục nhanh, gọn, đơn giản, chỉ cần Giấy phép lái xe, sổ hộ khẩu….” đã làm cho nhiều người dân rơi vào bẫy “tín dụng đen” với mức lãi suất cao cùng nhiều ràng buộc bất lợi khác, như: Phí giao dịch, các khoản phạt cao khi nộp lãi chậm, hình thức cộng lãi vào gốc..vv…. Thực tế đã đưa nhiều hộ dân lâm vào cảnh tán gia, bại sản hoặc là nạn nhân trong các vụ án Cướp tài sản, Cưỡng đoạt tài sản; Bắt, giữ người trái pháp luật, Cố ý gây thương tích..vv.., gây mất trật tự trị an ở địa phương. Vì vậy, việc ngăn chặn, xử lý nghiêm minh các hành vi cho vay lãi nặng nêu trên là hết sức cần thiết, đặc biệt là xử lý bằng biện pháp hình sự.

 

Tuy nhiên, việc xử lý hình sự đối với loại tội này hiện nay gặp rất nhiều khó khăn, do Điều 201 BLHS 2015 quy định cấu thành cơ bản của tội này  là: "...lãi suất cao gấp 05 lần trở lên của mức lãi suất cao nhất quy định trong Bộ luật dân sự, thu lợi bất chính từ 30 triệu đồng... ". Hiện còn nhiều quan điểm khác nhau chưa thống nhất về cách tính để xác định lãi suất, số tiền thu lợi bất chính làm căn cứ xử lý về hình sự theo Điều 201 BLHS. Trong phạm vi bài viết này, tác giả xin nêu quan điểm cá nhân để các đồng nghiệp cùng trao đổi:

 

Điều 201 Bộ luật hình sự (BLHS) 2015 quy định về Tội cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự:

 

“1. Người nào trong giao dịch dân sự mà cho vay với lãi suất gấp 05 lần trở lên của mức lãi suất cao nhất quy định trong Bộ luật dân sự, thu lợi bất chính từ 30.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm.

 

2. Phạm tội mà thu lợi bất chính 100.000.000 đồng trở lên, thì bị phạt tiền từ 200.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.

 

3. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm”.

 

Theo quy định tại Điều 468 Bộ luật Dân sự 2015 (BLDS), thì lãi suất trong hợp đồng vay được xác định như sau:

 

“1. Lãi suất vay do các bên thỏa thuận. Trường hợp các bên có thỏa thuận về lãi suất thì lãi suất theo thỏa thuận không được vượt quá 20%/năm của khoản tiền vay, trừ trường hợp pháp luật liên quan có quy định khác. Căn cứ tình hình thực tế và theo đề xuất của Chính phủ, Ủy ban thường vụ Quốc hội quyết định điều chỉnh mức lãi suất nói trên và báo cáo Quốc hội tại kỳ họp gần nhất. Trường hợp lãi suất theo thỏa thuận vượt quá lãi suất giới hạn được quy định tại khoản này thì mức lãi suất vượt quá không có hiệu lực.

 

2. Trường hợp các bên có thỏa thuận về việc trả lãi, nhưng không xác định rõ lãi suất và có tranh chấp về lãi suất thì lãi suất được xác định bằng 50% mức lãi suất giới hạn quy định tại khoản 1 Điều này tại thời điểm trả nợ”.

 

Trần Văn Huy - VKSND tỉnh Đắk Lắk

Hôm nay: 3890
Tháng 3/2020: 16112
Năm 2020: 26877
Tổng: 740480